Neuroborelioza

Borelioza nierzadko jest postrzegana tylko jako choroba skórna, wywołująca rumień wędrujący. Przez wielu lekarzy stosowana jest zawsze ta sama metoda leczenia, polegająca na przyjmowaniu przez 3 tygodnie antybiotyku z grupy tetracyklin (często doksycykliny). Jednak kluczowe jest tu rozróżnienie czym różni się neuroborelioza od boreliozy.

Czym jest neuroborelioza? 

Neuroborelioza to nic innego jak borelioza, która powoduje objawy neurologiczne. Krętek Borrelia dzięki swoim właściwościom jest w stanie przekroczyć barierę krew- mózg i zaatakować ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Sytuacja ta może mieć miejsce już na kilka dni po zainfekowaniu kleszcza. Często jednak neuroborelioza rozwija się z czasem i występuje głównie w późnej fazie choroby. 

Objawy neuroboreliozy

Neuroborelioza jest w stanie zaatakować każdy nerw i organ naszego organizmu. Do głównych objawów zaliczamy bóle głowy, senność czy bóle mięśni. Jednak objawów jest dużo więcej i mogą być to: 

• problemy z koncentracją, 
• bóle stawów,
• stany depresyjne,
• zaburzenia równowagi,
• drżenia kończyn i/lub całego ciała, 
• mgła mózgowa,
• zaburzenia mowy,
• niedowłady,
• zaburzenia psychiczne,
• paraliż Bella (porażenie nerwu twarzowo – czaszkowego),
• porażenie mięśni/ paraliż. 

Diagnostyka

Aby lekarz stwierdził, że pacjent cierpi na neuroboreliozę potrzebne jest spełnienie trzech kryteriów ustanowionych przez Europejską Federację Towarzystw Neurologicznych, EFNS (ang. European Federation of Neurological Societes): 

1. Pozytywny wynik przeciwciał przeciwko bakterii Borrelia

W Polsce obowiązuje 2-stopniowa diagnostyka, która obejmuje test Elisa i Western blot. Więcej o tych testach możecie znaleźć w artykule “Diagnostyka boreliozy” 

2. Objawy neurologiczne 
3. Obecność pleocytozy (10-1000 limfocytów i/lub monocytów na mm3, średnio ok. 160 komórek mm3) w płynie mózgowo rdzeniowym

Dopiero po spełnieniu wszystkich trzech wymagań, pacjent zakwalifikowany jest do leczenia neuroboreliozy. W przypadku stwierdzenia tylko dwóch z powyższych punktów następuje rozpoznanie tzw “neuroboreliozy prawdopodobnej”, czyli odesłanie pacjenta z kwitkiem do domu. 

Co jest największym minusem diagnostyki neuroboreliozy? 

Jak już wiecie, aby oficjalnie stwierdzić neuroboreliozę musisz zgodzić się na punkcję lędźwiową. Przed podjęciem decyzji o badaniu musisz pamiętać, że nakłucie lędźwiowe jest bardzo inwazyjne. Polega ono na wprowadzeniu igły punkcyjnej do przestrzeni podpajęczynówkowej kręgosłupa, między kręgami w jego odcinku lędźwiowym. Po badaniu większość osób odczuwa jego skutki ubocze, jakimi są ogromne bóle głowy, mdłości czy ból kręgosłupa. Najgorszym aspektem jest jednak fakt, że badanie ma niską skuteczność. Dzieje się tak, gdyż w przewlekłej boreliozie krętki Borrelia często występują w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Nie ma ich więc w badanym płynie mózgowo rdzeniowym. Drugim aspektem jest czułość badania przeciwciał, które przy dodatkowym 1000-krotnie niższym stężeniu białek w płynie mózgowo rdzeniowym są ciężkie do wykrycia. 

Leczenie

Przy spełnieniu wszystkich kryteriów diagnostycznych otrzymujemy diagnozę “neuroborelioza”. Klasycznym leczeniem według Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych jest skierowanie do szpitala i podawanie dożylnie antybiotyków przez okres 14-28 dni.

Wytyczne Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych

Inną metodą leczenia jest koncepcja stowarzyszenia ILADS (International Lyme and Associated Diseases Society), którzy uważają, że 4 tygodnie antybiotyku to zdecydowanie za krótko i stosują metodę wielomiesięcznej antybiotykoterapii. Leczenie polega na połączeniu wielu różnych środków farmakologicznych i rotowanie ich w zależności od potrzeby. 

Metody naturalne leczenia

Metod naturalnych leczenia neuroboreliozy jest wiele, są to: zioła, biorezonans, naturoterapie, tlenoterapie, ozonoterapie, leczenie olejkami naturalnymi itd.

Leczenie naturalne na podstawie ziół np. protokołu Buhnera skupia się na klasycznym leczeniu boreliozy, do którego wykorzystywane są zioła takie jak: Andrographis, Rdest Japoński, Koci Pazur, Tarczyca Bajkalska i Szałwia Czerwona, a dodatkowo wsparcie układu nerwowego przez dodanie Gou teng, Sida Acuta czy Stephania.

Nie zapominajmy również o wsparciu suplementacyjnym układu nerwowego. Pomocna będzie tutaj: witamina D, kwasy omega 3 w dawce ok 2 g/dobę, magnez (diglicynian lub treonian) w dawce ok 300-400 mg/ dobę, witaminy z grupy B oraz koenzym Q10.

Skuteczność leczenia

Według Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych skuteczność leczenia wynosi prawie 100%. Dzieje się tak gdyż wszystkie objawy utrzymujące się po przeleczeniu boreliozy traktowane są jako zespół poboreliozowy, a dodatnie przeciwciała jako wynik fałszywie dodatni lub charakter przetrwały. Ciężko jest więc o jakieś realne dane co do skuteczności leczenia.

Temat neuroboreliozy, ze względu na zawiłość krętka oraz różne opinie i sposoby leczenia stowarzyszeń na całym świecie jest bardzo kontrowersyjny. To nad czym jednak warto pomyśleć to temat niskiej skuteczności punkcji lędźwiowej, przez którą przypisywane są osobom chorym inne jednostki chorobowe takie jak Stwardnienie Rozsiane czy Reumatoidalne Zapalenie Stawów. Zła diagnoza powoduje nieskuteczne leczenie, co prowadzi tylko do pogłębienia problemów neurologicznych.